Tradycje związane z świętowaniem Narodzin Zbawiciela są różne. Należą do nich niewątpliwie przedstawienia jasełkowe oraz zwyczaj budowania szopki. Pierwszą szopkę zbudowano prawdopodobnie w 330 roku, a stało się to za sprawą rozkazu cesarzowej Heleny, która poleciła zbudować w Betlejemskiej grocie marmurowy żłóbek dla upamiętnienia narodzin Zbawiciela. W 397 roku grotę przebudowano na stajenkę, w której umieszczono rzeźby Świętej Rodziny i pastuszków. Z czasem, dzięki pielgrzymom, zwyczaj ustawiania szopki dotarł także do Rzymu. Zaczęto więc ustawiać żłóbek z dzieciątkiem Jezus w bazylice Matki Boskiej Większej. W wigilię Bożego Narodzenia mszę świętą sprawował w niej sam papież. Zwyczaj urządzania szopki w kościołach trwa po dziś dzień. Największą szopkę ustawia się w Watykanie, na placu św. Piotra, a zwyczaj ten zapoczątkował Jan Paweł II. Piękną, żywą szopkę organizują Paulini z klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie. Oprócz figur Rodziny Świętej, Pastuszków i Trzech Królów w szopce znajdują się żywe zwierzęta – owce, kozy, osły itp. Szopka jest upamiętnieniem tego, że Jezus przyszedł na świat jako ubogi człowiek, nie miał niczego, a i tak ludzie wierzyli w jego boskość.

Jasełka swój początek wzięły w zasadzie od szopki Bożonarodzeniowej, jednakże została ona znacznie udoskonalona. Zastąpiono bowiem figury stojące w stajence prawdziwymi aktorami, którzy inscenizowali wydarzenia z nocy, w której na świat przyszedł Jezus Chrystus. Różnicą pomiędzy szopką a jasełkami jest fakt, że szopka jest scenerią, sztucznym odwzorowaniem chwili narodzin Jezusa, natomiast Jasełka są przedstawieniem teatralnym, które szczegółowo pokazuje znaną nam z Biblii historię. Jasełka mogą obejmować znacznie dłuższy horyzont czasowy niż szopka. Mogą rozpoczynać się już od chwili zwiastowania Najświętszej Maryi Panny przez anioła Gabriela, a prezentować mogą różne wydarzenia, na przykład spotkanie Trzech Królów z Herodem. Grają w nich aktorzy przebrani w specjalne stroje, stylizowane na ówczesną epokę.