Jasełka są przedstawieniem ściśle związanym z tematyką Bożego Narodzenia, a więc z narodzinami Jezusa Chrystusa. Opierają się one zarówno o podania historyczne, jak i religijne. Pierwsze Jasełka prawdopodobnie miały miejsce w okresie średniowiecza. Początków jasełek należy dopatrywać się w pochodzących z tego okresu misteriach franciszkańskich. Przypuszczalnie przedstawienia te wymyślił św. Franciszek z Asyżu, historycy wskazują także, że swój udział w powstaniu jasełek mieli też Włosi, którzy kochają teatr, śpiew i dynamiczną gestykulację. Niektórzy twierdzą nawet, że pierwsze jasełka mogły zostać wystawione już w XIII wieku. Jasełka to inscenizacja historii narodzenia Jezusa w Betlejem. Treść jasełek obejmuje niekiedy szersze spektrum czasowe, na przykład zwiastowanie Maryi oraz spisek Heroda.

W pierwszej połowie XVIII wieku kościół, a raczej biskupi w Polsce zakazali wystawiania jasełek w kościołach, ponieważ do owych przedstawień coraz częściej ludzie wprowadzali sceny i postacie o czysto ludowym charakterze. Religia zaczęła przenikać się z wierzeniami pogańskimi, co stanowiło zagrożenie dla Kościoła. Jasełka straciły też swój podniosły wymiar, odkąd śmierć, czy diabły zaczęli zachowywać się coraz bardziej swawolnie.   Wówczas z objazdowymi jasełkami rozpoczęli wędrować poza murami kościołów kolędnicy – uczniowie, rzemieślnicy i czeladnicy. Stały się one zalążkiem wędrownych teatrzyków ludowym o całkowicie świeckim charakterze. Powstały nawet jasełka, w których do pierwotnej, wyłącznie religijnej treści dodano elementy komiczne, tworząc „pobożną komedię”, nie zaś historyczny dramat, który jest integralnym elementem religii.

Początkowo figury dzieciątka Jezus, Maryi, Józefa i innych postaci występujących w przedstawieniu były nieruchome. Później poszczególne postacie były grane przez aktorów przebranych w stosowne kostiumy. Z czasem jednak wprowadzono marionetki, którym głosu użyczali aktorzy. Stało się to za sprawą zakonów franciszkańskich i bernardyńskich. Od tej pory jasełka były o wiele ciekawsze. Tekst jasełek wielokrotnie był przerabiany i w zasadzie nie można zidentyfikować pierwszego „scenarzystę” tego swoistego dramatu. Niemniej jednak wciąż jasełka są wystawiane w przeróżnych miejscach. Podstawą popularności jasełek należy dopatrywać się w uniwersalnym charakterze przedstawienia, które chyba nigdy nie straci na aktualności. Poza tym w jasełkach drzemie silny ładunek dramatyczności. Narodziny Chrystusa, uboga sceneria betlejemskiej szopki, okrutne czyny Heroda zapowiadające nieszczęście, egzotyczne postacie Trzech Królów, a także elementy nadprzyrodzone – upersonifikowana śmierć, anioły i diabły to wszystko czyni jasełka ciekawym, pełnym napięć przedstawieniem, którego zakończenie znają chyba wszyscy.

Jasełka po dziś dzień są wystawiane, zawsze po zmroku, żeby dodatkowo budować odpowiednią atmosferę. Przebrania i kostiumy na jasełka są szyte albo wypożyczane w specjalnych punktach. Nie potrzeba zbyt wiele dekoracji, dlatego też jasełka mogą być również elementem kolędowania.

Kiedy wystawiane są jasełka?

Według tradycji jasełka są wystawiane od drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia, aż po uroczystości Matki Bożej Gromnicznej, czyli do drugiego lutego.