Rycerz (z niem. Ritter) – termin wywodzący się ze średniowiecza określający opancerzonego wojownika walczącego konno za pomocą różnorakiej broni białej. Godność rycerza była nadawana giermkowi, podczas ceremonii pasowania. (za: wikipedia.org). Gdy miał 7 lat zostawał paziem, a gdy 14 lat - giermkiem. W tym czasie uczył się pływania, jazdy konnej, gry w szachy, władania mieczem, właściwego zachowania przy damach. Gdy giermek miał 21 lat zostawał pasowany na rycerza i od swojego pana dostawał pas z mieczem i ostrogi. Giermek służył swojemu rycerzowi. Dbał o jego zbroję i pomagał mu ją nakładać przed walką lub turniejem. Zbroja rycerska była bardzo ciężka - ważyła od sześćdziesięciu do osiemdziesięciu kilogramów.

Rycerze nie tworzyli prawnie zdefiniowanej klasy, lecz kategorię społeczną, skupiającą ludzi w specjalizowanej walce konnej, która do końca XII w była jedynym skutecznym sposobem walki. Jako wasale – osoby podlegające zwierzchności swojego suwerena, zobowiązani byli do pełnienia służby wojskowej w zamian za przywileje i ochronę swojego pana. Ich postępowanie opierało się na specjalnym etosie z uwzględnieniem kodeksu rycerskiego.

KODEKS RYCERSKI

1. Rycerz nie zdejmuje zbroi, chyba że dla nocnego spoczynku.

2. Rycerz jest zobowiązany szukać przygód, by zdobyć rozgłos i sławę.

3. Rycerz jest zobowiązany bronić biednych i słabych.

4. Rycerz jest zobowiązany udzielić pomocy każdemu, kto o nią poprosi w słusznej sprawie. 5. Rycerze są zobowiązani nie zaczepiać się wzajemnie.

6. Rycerz jest zobowiązany walczyć dla obrony i pomyślności kraju.

7. Rycerz jest zobowiązany działać dla honoru, a nie dla zysku.

8. Rycerz jest zobowiązany nigdy pod żadnym pozorem, nie łamać danego słowa.

9. Rycerz jest zobowiązany poświęcać dla honoru swojego kraju.

10. Rycerz jest zobowiązany raczej wybierać śmierć chlubną niż haniebną ucieczkę.

Strój rycerza zawsze kojarzy się ze zbroją, ale na niego składa się też z wełnianej koszuli, kolczugi, ochraniaczy, naramienników, zbroi, skórzanych butów.

RODZAJE ZBROI:

PRZESZYWANICA - miękka zbroja stosowana najczęściej w formie skórzanego, bądź płociennego kaftana, zakładanego na ciało.

ZBROJA ŁUSKOWA - płytki zbroi mogły być wykonane z metalu, rogu bądź kości;

KOLCZUGA - zbroja wykonana ze stalowych pierścieni splecionych ze sobą. Kolczuga miała kształt tuniki z krótkimi bądź długimi rękawami-bardzo rzadko dodatkiem były nogawice.

ZBROJA KOLCZA - modyfikacja prostej kolczugi. Początkowo używano tylko pancerza w formie koszuli, chroniącago tułów i ręce, później zaczęto jednak dodawać nogawice kolcze i rękawice, a sama kolczuga uległa wydłużeniu i często dodawano do niej kaptur kolczy. W ten sposób wojownik był dużo lepiej zabezpieczony przed ciosem przeciwnika.

ZBROJA KRYTA - Wczesna wersja zbroi płytowej zbudowana z płyt pokrytych skórą badź tkaniną (podobnie jak brygantyna). Pierwsze modele tych zbroi tworzyły płyty wszywane pomiędzy dwie warstwy skór lub tkaniny.

ZBROJA TURNIEJOWA - Najcięższa odmiana zbroi. Jej waga dochodziła nawet do 55 kg. Wykonana z płyt, często dwukrotnie grubszych niż w normalnych zbrojach, miała chronic rycerza w spotkaniu z kopia turniejową.

KIRYS - Zbroja składająca się z napierśnika i naplecznika. Obie części łączone były ze sobą przy pomocą rzemienia na ramionach i pasie.

Podczas walk rycerzom jednak nie wystarczałaby sama tylko zbroja. Na uzbrojenie ochronne składało się więcej elementów. Na uzbrojenie zakładano tzw. wappenrock czyli specjalna szatę z wyhaftowanym herbem rycerza. Do ochrony tułowia należała też taszka, która służyła do ochrony bioder. Do ochrony nog służyły nogawice kolcze, osłony zbrojnikowe ze stalową osłoną kolana, tzw. pełne nogi płytowe oraz trzewiki kolcze i płytowe. Do ochrony rąk: naręczaki kolcze, naręczaki zbrojnikowe lub też naręczaki płytowe. Rękawice: od skórzanych poprzez kolcze i zbrojnikowe aż na pełnych stalowych kończąc. www.scholandia.org

Do stroju rycerza należy też broń, którą musiał się sprawnie posługiwać: kopia, lanca albo włócznia, miecz, młot, maczuga, topór, korbacz.