Gladiator – (gladiatores, od gladius - miecz) - niewolnik toczący walkę na arenie w starożytnym Rzymie.

Zwyczaj walk gladiatorów wywodzi się od etruskiego zwyczaju oddawania czci zmarłym poprzez walki zamiast ofiar ludzkich. W Imperium Rzymskim walki gladiatorów pojawiły się około 260 roku p.n.e. i stały się rozrywką, ale nabrały też charakteru politycznego, służąc do zdobywania popularności wśród ludu.

Gladiatorzy byli często jeńcami wojennymi lub niewolnikami, lecz czasem rekrutowali się spośród byłych żołnierzy. Byli skoszarowani w ludi i szkoleni pod okiem lanisty (nauczyciela). Najsłynniejsza szkoła gladiatorów mieściła się w Kapui, szkolił się tam m.in. Spartakus.

Walki gladiatorów były jedną z najpopularniejszych rzymskich rozrywek. Wielu bogatych Rzymian miało swoich gladiatorów i płaciło fortuny na ich szkolenie. Z tego powodu gladiatorzy nie ginęli na arenie tak często, jak się dziś sądzi. Najlepsi z nich stawali się często bardzo sławni (podobnie jak dzisiaj sportowcy).

Przed wejściem na arenę gladiatorzy składali przysięgę, że nie będą oszczędzali się w walce. Walki często toczyły się na śmierć i życie – pokonany przeciwnik mógł prosić o łaskę podnosząc do góry palec wskazujący, na co obserwujący walkę tłum odpowiadał wyciągnięciem w górę kciuka (co oznaczało darowanie życia), lub skierowaniem go w dół (śmierć). Jest to jednak kwestia sporna, niektórzy naukowcy uważają że kierowali kciuk w dół aby darować życie, a ku swojemu gardłu kiedy chcieli śmierci gladiatora. (za: wikipedia.org)

Strój: Gladiatorzy nosili skórzane buty na rzemykach nad kostkę. Mieli długą, białą suknię przed kolana, na której umieszczony był skórzany płaszcz, na którym umieszczano zbroje. Zbroja rzymianina była ze srebrnego metalu. Zasłaniała plecy, tors, ramiona. Od pasa zaczynała się metalowa „spódnica” do kolan, złożona z metalowych pasków. Przez ramie wojownika przechodził pasek z mieczem. Rzymianin na głowie nosił Chełm osłaniający głowę, szyję i często całą twarz. Atrybutami rzymian najczęściej była włócznia i tarcza.